7.9 KiB
Gizlilik ve Güvenlik Rehberi
Soru: Neden gizlilik?
Cevap: Kapitalism'in ele geçirdiği teknoloji çağında maalesef herkes sizden birşeyler koparmak istiyor. Büyük şirketlerden tut Hacker gruplarına. Gizlilik ve güvenlik önemlidir!
1- İşletim sistemi
Gizlilik ve güvenlik için işletim sistemini iyi seçmek gerekir. Bİlgisayarınızı veya laptopunuzu satın aldığınızda varsayılan olan gelen işletim sistemleri çoğu zaman verilerinizi toplamakla beraber güvenliğinizide düşürmektedir.
Tercih edilebilecek mobil işletim sistemleri:
Calyx os (AOSP)
GrapheneOS (AOSP)
LineageOS (AOSP)
AOSP: Android açık kaynak projesi (Android open source project)
Tercih edilebilecek basit masaüstü işletim sistemleri:
Fedora Workstation (GNU/LINUX)
Ubuntu (GNU/LINUX)
Tercih edilebilecek gelişmiş masaüstü işletim sistemleri:
Alpine Linux (GNU/LINUX)
Arch Linux (GNU/LINUX)
Debian (GNU/LINUX)
Nix OS (GNU/LINUX)
Qubes os (GNU/LINUX)
Tor ağı kullanan GNU/LINUX dağıtımları:
Tails OS
Whonix
Kaynak:Operating Systems | PrivacyTools
2- Sağlayıcılar
Servis sağlayıcıları internetin büyük bir bölümünü oluştururlar. Ve onları dikkatlice seçmek gerekir.
1/2 Arama Motorları
Önerilen arama motoru:
Searx - Tamamen açık kaynak kodlu, gizliliğe önem veren, meta arama motoru. Sonuçlarını hangi arama motorlarından alacağını kendiniz seçebilirsiniz. Açık kaynak kodlu olduğu için birçok sunucuda host edilir.
Kullanılabilicek diğer arama motorları:
Duckduckgo - Eklentisi ve birkaç yazlımı daha açık kaynak kodludur. Ancak kendisi kapalı kaynak kodludur. Gizliliğe önem verir. Sonuçları Yandex'den alır. Sunucuları Amerikadadır.
Startpage](https://startpage.com/)- Kapalı kaynak kodlu arama motoru. Sonuçlarını Google'dan alır. Sunucuları Avrupadadır.
2/2 Email
Protonmail - Hızlı, şifrelenmiş ve ücretsizdir.
Tuttanota - Ücretsiz şifrelenmiş bir mail sağlayıcısıdır.
3/2 Dns
Dns, internette girdiğiniz websitelerinin ip adreslerini söyleyen bir kitap gibidir.
1.1.1.1 - DÜnyadaki en hızlı dns sağlayıcısıdır. Gizliliğinizi arttırmakla beraber hızınızıda arttırır.
Adguard Dns - Reklamları engelleyebilen, kıbrısta bulunan dns sağlaycısı.
4/2 VPN
Not: VPN'ler sizi anonim yapmaz, sadece ip adresinizi değiştirip internet servis sağlayıcısının girdiğiniz şifrelenmemiş siteleri görmesini engeller. Ancak bu siteleri vpn sağlayıcısıda görebilir! VPN Firmalarının Tuzakları - Yusuf İpek
(Varsayılan dns sunucularını kullanıyorsanız bu siteler engelli olabilir.)
Protonvpn -Ücretsiz
Mullvad VPN - Ücretli
I VPN - Ücretli
5/2 Mesajlaşma
Mesajlaşırken eğer bağlantı şifreli değil ise aradaki herhangi biri veya sağlayıcı sizin mesjlarınızı okuyabilir. Hatta bazen şifreli olsa bile okunabilir.
Önerilen mesajlaşma programları:
Matrix için Element Matrix üzerinden köprü ile Whatsapp ve Discordda konuşmak mümkün.
Signal- Şifrelenmiş açık kaynak kodlu harika bir mesajlaşma programı.
3-Tarayıcılar
(Varsayılan dns sunucularını kullanıyorsanız bu siteler engelli olabilir.)
Tor Browser- Girdiğiniz siteleri 3 anonim tor sunucusundan geçirip size ulaştırır. Tamamen açık kaynak kodludur.
Brave- Chromium tabanlı hızlı bir tarayıcı. Reklam engelleyici ve birçok içerik beraberinde gelir. Gizli sekmede Tor bağlantısı seçeneği vardır.Tamamen açık kaynak kodludur.
Firefox - Açık kaynak kodlu kişiselleştirilebilir tarayıcı. Brave'e göre yavaş olabilir.
2FA
2 faktor doğrulama olarakta bilinir. Sadece sizin bildiğiniz birşey (parola)'in yanına sizde olan birşey (Birkaç haneli bir kod veya bir cihaz gibi)'in birleşmiş halidir.
FIDO - En güvenlisi denilebilir, sizin elinizde olan fiziksel bir usb cihazı bilgisayarınıza veya telefonuza bağlayıp bir tuşa basıp onaylarsınız. Unutmayın ki fiziksel erişim durumunda savunmasız kalır.
SMS- Telefon numaranıza gönderilen bir kod. O servise numaranızla güvenmeniz gerekir. Ve telefonunuza sms kodları çalan bir program yükleme ihtimalinizde olabilir.
OTP - Bir şifre veya biometric ile kendinizi doğrulayıp her 20 saniyede bir üretilen rastgele koddur. Ancak bu kurtarma kodlarını kaybetme durumunuzda geri getirmenin yolu yoktur. Önerilen OTP uygulamaları:
IOS: Tofu
Kameralarınızı hem fiziksel hemde işletim sisteminiz üzerinden kapatın!
Siz istemeseniz bile bazen bazı zararlı yazılımlar mikrofon veya kameranıza erişim sağlayabilir. Bundan kurtulmak için ya kameranızı tamamen sökün, Veya Kameranızı bir kağıt parçasıyla kapatın. Ve Linux üzerinden sürücülerini devre dışı bırakın.
Sürücüleri devre dışı bırakmak için:
Favori text editörünüz (nano,vim,gedit) ile bu dosyayı düzenleyin:
nano /etc/modprobe.d/blacklist.conf
İçerisine ise şunu yazın:
**
blacklist uvcvideo
Ve bilgisayarınızı yeniden başlatın. Bu sizin kameranızı tamamen devre dışı bırakıcaktır. Bu yazıyı silmek kameranızı geri etkinleştiricektir.
Telefon içinse bazı aparatlar satın alabilirsiniz.
Şifre yöneticisi
Şifre yöneticileri sizin için rastgele uzun ve karmaşık şifreler üretip saklarlar. Böylece heryerde aynı şifreyi kullanma derdinden de, Şifreyi unutma derdinden de kurtulmuş olursunuz.
Önerilen şifre yöneticileri:
Bitwarden - Bulut tabanlı şifre yöneticisi. Tamamen açık kaynaklıdır. İçine 2fa ekleyebilirsiniz.
Keepas - Yerel tabanlı şifre yöneticisi. Tamamen açık kaynaklı.
Tarayıcı eklentileri
Noscript- Javascripti engeller. Sayfalar daha hızlı açılır ve izleyiciler manuel olarak engellenebilir.
Ublock Origin- Reklam engelleyici ayarlarını doğru yaparsanız görüntü ve fontlarıda engelleyebilir.
Terms of service; Didn't read- Websitelerinin kullanıcı sözleşmesi ve gizlilik politikasını önünüze seren bir eklenti.
Destek
Buraya kadar okuduysan, teşekkürler! Bunlar benim bildiklerim. İletişim için bana Schwarze#1234 ile Discorddan ulaşabilirsin.
Bana destek olmak istiyorsan eğer, ben burada sadece bildiklerimi anlattım. Bunca açık kaynak kodlu proje varken sadece bunun hakkında bir makale yazan birine destek olmak saçma olur.
[Keepas Destek](Donate - KeePass)
[Firefox Destek](https://donate.mozilla.org/en-US/?presets=50,30,20,10&amount=30&utm_source=mozilla.org&utm_medium=referral&utm_content=company¤cy=usd&utm_campaign=footer
Diğerleri için projelerin sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.