Files
dikte/README.tr.md
T
yusufipek b186f7fde2 Merge master: the modules moved into a package
Every file this branch touches moved into dikte/, so the merge is mostly the
rename following the edits. What needed a hand:

hotkey.py: master replaced the _macos()/_gnome() pair with one backend()
chooser, and this branch had added _windows() to the pair. Windows is a fifth
value of the chooser now, and everything that used to ask "macOS or Windows?"
asks backend() instead. The key is held by the running process there, so
installs_shortcuts() and shortcut_needs_restart() are both false for it, and
desktop_name() says Windows.

install.ps1 and the Windows README name dikte/__main__.py, the entry point the
Linux and macOS installers were pointed at in the same commit. The Start Menu
entry, the autostart entry and the dikte.cmd shim all come off one $entry
variable.

settings_ui.py: the shortcut tab now has a Windows sentence of its own, with
the Turkish for it. Falling through to the branch master wrote for a desktop
with no registry would have told a Windows user to check /dev/input. Nothing
covers that branch: there is no Windows Settings test class, the way there is
one for macOS.

CONTRIBUTING: the chooser it names is backend() now, and the test count is the
merged one, 1067 of 1110 running anywhere.
2026-08-16 14:10:28 +03:00

240 lines
13 KiB
Markdown
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters
This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.
# Dikte
`Ctrl+Space`'e bas, konuş, tekrar bas. Ses varsayılan olarak bu makinede yazıya
çevrilir, bir model transkripti temizler (ıı'lar, tekrarlar, eksik noktalama),
sonuç panoya kopyalanır ve o an yazdığın pencereye yapıştırılır.
KDE Plasma 6 / Wayland için yazıldı; GNOME X11'de, macOS'ta,
[Windows](README.windows.md)'ta ve klavyeyi okumasına izin veren diğer Linux
masaüstlerinde de çalışır. Sistem paketleri dışında bağımlılığı yok: sadece
Python standart kütüphanesi (3.11 veya üstü) ve PyQt6.
*[English README](README.md)*
<p align="center">
<img src="docs/settings-general.webp" width="820" alt="Dikte ayarları, Genel sekmesi">
</p>
| | |
|---|---|
| <img src="docs/settings-api.webp" width="410" alt="API ve modeller"> | <img src="docs/settings-cleanup.webp" width="410" alt="Temizleme kuralları"> |
| <img src="docs/settings-agent.webp" width="410" alt="Ajan"> | <img src="docs/settings-meeting.webp" width="410" alt="Toplantı"> |
| <img src="docs/settings-audio-file.webp" width="410" alt="Ses dosyası"> | <img src="docs/settings-shortcuts.webp" width="410" alt="Kısayollar"> |
## Kurulum
```sh
sudo pacman -S --needed pipewire-audio wl-clipboard ydotool ffmpeg python-pyqt6
systemctl --user enable --now ydotool # otomatik yapıştırma için
./install.sh # ya da: ./install.sh "Meta+Space" "Meta+Shift+Space"
dikte # ilk açılışta ayarlar penceresi gelir
```
Fedora'da paket adları farklı, Fedora'nın kendi depolarındaki `ffmpeg-free`
yetiyor çünkü Dikte video dosyasının yalnızca ses izini alıyor, `ydotool` da
bir adım fazla istiyor: sistem servisi olarak geliyor, soketi de root'a ait
kalıp oturumun erişemediği yerde durduğu için servis çalışırken bile otomatik
yapıştırma tutmuyor. Soketi istemcinin zaten baktığı yola al ve sahipliğini
devret:
```sh
sudo dnf install pipewire-utils wl-clipboard ydotool ffmpeg-free python3-pyqt6
sudo mkdir -p /etc/systemd/system/ydotool.service.d
printf '[Service]\nExecStart=\nExecStart=/usr/bin/ydotoold --socket-path=%s/.ydotool_socket --socket-own=%s:%s\n' \
"$XDG_RUNTIME_DIR" "$(id -u)" "$(id -g)" \
| sudo tee /etc/systemd/system/ydotool.service.d/override.conf >/dev/null
sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable --now ydotool
```
Ubuntu/GNOME X11 için kayıt PulseAudio üzerinden, pano ve yapıştırma ise X11
araçlarıyla çalışır:
```sh
sudo apt install pulseaudio-utils xclip xdotool ffmpeg
```
macOS'ta da aynı `./install.sh` çalışır, işi `scripts/install-mac.sh`'a devreder;
`~/Applications` içine bir `Dikte.app`, `dikte` komutunu ve bir LaunchAgent
kurar:
```sh
brew install pyqt ffmpeg # pyqt Apple'ın 3.9'undan yeni bir Python'ı da getirir
./install.sh # ya da: ./install.sh "Ctrl+Option+Space" "Ctrl+Option+D"
open -a Dikte
```
macOS **Mikrofon** ve **Erişilebilirlik** izinlerini uygulama paketinin kimliğine
yazıyor, ikisini de ilk gerektiğinde soruyor. Varsayılan kısayol orada
`Ctrl+Option+Space`, çünkü `Ctrl+Space` giriş kaynağını değiştirmeye ayrılmış; ve
hiçbir şey için oturumu kapatman gerekmez, kombinasyonu Dikte çalışırken kendisi
tutar. PyQt6 pip'ten değil brew'dan geliyor, Homebrew'un Python'u içine
kurulmayı reddediyor; sanal ortam kullanacaksan
`DIKTE_PYTHON=…/venv/bin/python ./install.sh`.
Orada elle derlenmesi gereken tek parça yerel transkripsiyon: whisper.cpp'nin
macOS sürümü yok, Homebrew'unki de `WHISPER_BUILD_SERVER=OFF` ile derleniyor,
yani `whisper-cli` kuruluyor, Dikte'nin konuştuğu sunucu değil. Kendin derle
(`cmake -B build -DWHISPER_BUILD_SERVER=ON -DGGML_METAL=ON && cmake --build
build -j`) ve yolunu Ayarlar → API'ye yaz, ya da buluta çevir. Toplantı için
BlackHole veya Loopback gerekiyor (`brew install blackhole-2ch`); dikte için
gerekmiyor.
Windows da aynı şekilde çalışıyor, Dikte açıkken kombinasyonu sistemin kendi
kısayol servisi üzerinden tutuyor: `winget install Gyan.FFmpeg`, `pip install
PyQt6`, sonra `python -m dikte`; Başlat Menüsü girdisi ve `dikte` komutu için
isteğe bağlı `install.ps1`. Orada toplantı kaydı henüz yok, ayrıntılar
[Windows README](README.windows.md)'sinde.
`install.sh` `dikte` komutunu, menü girdisini, oturum açılışında otomatik
başlatmayı ve iki global kısayolu kurar; tuşları iki argümanı, argüman
verilmezse ayarlarında duranlar. `./scripts/update.sh` son sürümü çeker ve
bunları yerine koyar; `./scripts/uninstall.sh` hepsini geri alır, `--purge`
demedikçe ayarlarına ve diktelerine dokunmaz.
Sesi yazıya çevirme ve temizleme, ayarlar penceresinde ayrı ayrı sağlayıcı
seçer; ikisi de varsayılan olarak burada, kendi modellerinle çalışır. Bulutu
seçersen sesi yazıya çevirme **OpenAI**, **Groq** ya da **OpenRouter**'da
(varsayılan `gpt-4o-transcribe`), temizleme OpenRouter'da
(`google/gemini-3.5-flash-lite`) ya da kuruluysa Claude Code veya Codex'te
çalışır. Anahtarları boş bırakırsan `OPENAI_API_KEY`, `GROQ_API_KEY` ve
`OPENROUTER_API_KEY` kullanılır; anahtarlar `~/.config/dikte/config.json`
içinde, izinler 600, Mac'te ise `~/Library/Application Support/Dikte` altında.
Temizlemeyi tamamen kapatabilirsin, o zaman ham transkript yapıştırılır; modelin
yanındaki kutudan düşünme seviyesini de seçebilirsin.
## Kullanım
| Ne | Nasıl |
| --- | --- |
| Kaydı başlat / bitir | `Ctrl+Space`, ya da tepsi simgesine tıkla |
| Kaydı duraklat / sürdür | Tepsi menüsü, `dikte pause`, ya da atadığın bir tuş |
| Kaydı iptal et | `Ctrl+Alt+Space`, tepsi menüsü, ya da `dikte cancel` |
| Ajana sesle komut ver | Tepsi menüsü → *Claude'a sor*, ya da `dikte ask` |
| Toplantıyı başlat / bitir | Tepsi menüsü → *Toplantı kaydet*, ya da `dikte meeting` |
| Ayarlar | Tepsi menüsü → *Ayarlar*, ya da `dikte settings` |
| Güncelleme sonrası yeniden yükle | Tepsi menüsü → *Yeniden başlat*, ya da `dikte restart` |
| Çık | Tepsi menüsü → *Çık*, ya da `dikte quit` |
Ekranın köşesindeki gösterge kırmızı kayıt noktasını, canlı ses dalgasını ve
süreyi, ardından hangi aşamada olduğunu gösterir. Odak almaz. Dikte çalışırken
`Ctrl+Space`'e tekrar basmak bir şey yapmaz, sıraya da girmez. Dikte ile ajana
verilen komut yalnızca mikrofon için birbirini bekler, o da tek aygıt olduğu
için; başka hiçbir şeyde beklemezler. Her birinin kendi göstergesi var, ikisi
birden ekrandayken ikincisi birincinin üstüne yerleşir.
Ayarlar penceresindeki her şeyin bir de komutu var; bir betik ya da bir ajan
yazılımın tamamını çalıştırabilsin diye: `dikte record --seconds 8` söyleneni
geri verir, `dikte transcribe konusma.mp4 --srt` altyazıyı yazar, ayarlar,
geçmiş ve toplantılar da yanlarında durur. Hepsini `dikte --help` sayar, hepsi
`--json` kabul eder, yalnızca mikrofona ihtiyacı olanlar uygulamanın açık
olmasını ister.
## Neler yapıyor
- **Her şey varsayılan olarak bu makinede çalışır.** Sesi yazıya çevirme
whisper.cpp, temizleme llama.cpp üzerinde; ikisini de önceden kurman gerekmez:
ayarlar penceresi programı ve modeli indirir, sha256'sını doğrular,
checksum'suz yayınlanmış bir indirmeyi reddeder, sen dikte ettikçe sunucuyu
ayakta tutar. Derleme destekliyorsa ekran kartına CUDA, ROCm ya da Vulkan
üzerinden ulaşılır. Anahtar yok, hesap yok, makineden çıkan bir şey yok.
- **Sessizlik API'ye gitmez.** Sessize yakın bir ses verildiğinde model boş dize
döndürmez, bir cümle uydurur ("Altyazı M.K.", "Thanks for watching"). *O
kaydın kendi* gürültü tabanının 10 dB üstüne en az 0,3 saniye çıkan bir şey
yoksa kayıt atılır; ne kadar yüksek olursa olsun sabit fanı ya da cızırtıyı
eleyen de budur. Kaydın gürültülü ucu -55 dBFS altındaysa da atılır. Gösterge
ölçtüğü seviyeyi yazar, eşiği ona bakarak ayarlarsın.
- **Yanlış duyulan kelimeler düzeltilir.** Konuşma modelleri özel isimlerde sesçe
benzer bir şeye kayıyor; temizleme modelinden bunları bağlamdan onarması,
bağlam netleştirmiyorsa dokunmaması isteniyor. Temizleme kuralları sekmesine
yazdığın isimler transkripsiyon modeline ipucu, temizleme modeline sözlük
olarak gidiyor; "kuber netis"i tanımasını sağlayan da bu:
```
ham ıı bugün şey kuber netis üzerinde çalışan servisleri güncelledim
yani sonra grafanada bir panel açtım hani ve pay kut ile arayüzü
şey bitirdim işte
sonuç Bugün Kubernetes üzerinde çalışan servisleri güncelledim. Sonra
Grafana'da bir panel açtım ve PyQt ile arayüzü bitirdim.
```
- **Başarısız temizleme sessizce geçmez.** Dikte kaybolmasın diye ham transkript
yine yapıştırılır ama gösterge kehribar rengine döner ve nedenini söyler,
normal bir çalışma gibi görünmez.
- **Dikte bunun yerine bir komut da olabilir.** Kendi kısayolu transkripti
yapıştırmak yerine Claude Code'a (`claude -p`) gönderir ve oradan döneni
yapıştırır: cevabı ya da ne yapıldığını söyleyen bir cümle. Kendi açacağın
oturumun aynısıdır, yani skill'lerin ve bağlı servislerin oradadır; "bunu
perşembe üçe takvime koy" cümlesini Claude olmayan bir pencerede söyleyebilir
olmanı sağlayan da budur. Codex (`codex exec`) da aynı şekilde çalışır;
OpenRouter ise ikisi de kurulu olmayan bir makinede düz soru cevap için
duruyor. Sağlayıcı, model, izinler ve çalışma dizini Ayarlar → Ajan
sekmesinde; arka arkaya verilen komutlar tek bir konuşmada kalır.
- **Toplantılar** mikrofonla hoparlör çıkışından aynı anda kaydedilir; kimin ne
dediği tahmin edilmez, sesin hangi kanaldan geldiğiyle belli olur. İki taraf
ayrı ayrı yazıya çevrilip tek bir zaman damgalı transkriptte birleştirilir,
ardından Ayarlar → Toplantı sekmesinden seçtiğin ikinci bir model kendi
talimatıyla bunu tutanağa çevirir: kararlar, aksiyonlar, açık sorular. Sonuç
`~/.local/share/dikte/meetings` altına ve Ayarlar → Tutanaklar sekmesine
düşer. Yarıda kalan bir işlem ses kaydını saklar, yeniden denemede parası
ödenmiş transkriptin üstünden devam eder.
- **Ses ve video dosyaları** Ayarlar → Ses dosyası sekmesinde aynı modellerden
geçer; istersen `[dd:ss]` zaman damgalarıyla, uzun dosyalar ffmpeg ile
parçalanarak, sonuç `.txt` ya da `.srt` altyazı olarak kaydedilerek; temizleme
burada kendi kurallarıyla, altyazı için yazılmış haliyle çalışır: satırlar
yerinde kalır, hiçbir şey kısaltılmaz.
- **Geçmiş** Ayarlar → Geçmiş sekmesinde; boyut sınırı var, sağ tıklayıp
silebilirsin.
- **Türkçe ve İngilizce arayüz**, varsayılan olarak sistem dilini izler.
## Global kısayollar ve KDE'nin istediği oturum kapatma
KWin `kglobalshortcutsrc` dosyasını yalnızca açılışta okur, yani `install.sh`'ın
yazdığı kısayollar oturumu yeniden açana kadar tetiklenmez. O zamana kadar Ayarlar →
Kısayollar → **yerleşik dinleyici** `/dev/input` üzerinden kombinasyonu kendisi
yakalar. Tek farkı: tuşu yutmaz, yani `Ctrl+Space` odaktaki uygulamaya da iletilir
(bazı editörlerde otomatik tamamlama açılabilir). Dinleyici kullanıcının `input`
grubunda olmasını gerektirir: `sudo usermod -aG input $USER`. GNOME'da kısayol
kurulduğu anda çalışır; hiç kayıt defteri tutmayan masaüstlerinde (i3, XFCE,
sway ve çoğu diğeri) dinleyici mekanizmanın kendisidir: hiçbir şey kurulmaz,
oturum kapatmak gerekmez, tuşları masaüstünün sahiplenmesini istersen Ayarlar →
Kısayollar sekmesi bağlanacak komutu gösterir.
## Dosyalar
Aşağıdakilerin hepsi `dikte` paketinin içinde: `python3 -m dikte` bunu çalıştırır,
içindeki `__main__.py` de her başlatıcının ve kısayolun adlandırdığı dosyadır.
`scripts/` altında install-mac.sh, update.sh ve uninstall.sh var; install.sh en
üstte kalır, `tests/` içinde de her modülün bir dosyası.
```
app.py giriş noktası, tepsi simgesi, durum makinesi
cli.py komut satırı: bütün fiiller ve verdikleri cevap
ipc.py yerel sokette bir istek, bir cevap
audio.py PCM kaydı: diktede pw-record, toplantıda ffmpeg
meeting.py kanal ayırma, konuşmacı etiketi, temizleme, tutanak
assistant.py dikteyi Claude Code, Codex ya da OpenRouter'dan geçirme
api.py transkript ve temizleme istekleri (yalnız stdlib)
cleanup.py transkripti kim temizler: OpenRouter, burası, Claude ya da Codex
ggml.py whisper.cpp ve llama.cpp'yi indirip burada çalıştırma
hub.py GitHub ve Hugging Face'te bugün ne olduğu
worker.py transkript → temizleme → pano → yapıştırma
vad.py kayıtta gerçekten konuşma var mı kararı
filetranscribe.py dosyadan transkript: ffmpeg, parçalama, zaman damgaları
overlay.py köşedeki gösterge
settings_ui.py ayarlar penceresi
hotkey.py masaüstünün kısayol kaydı, evdev dinleyici, Mac'te Carbon
paste.py wl-clipboard ve ydotool sarmalayıcıları, pbcopy ve CoreGraphics
trayicon.py tepsi simgeleri, ikon teması olmayan yerler için çizilmiş
i18n.py metin tablosu
```
Gösterge XWayland üzerinden çizilir; Wayland'da bir pencereyi belirli bir köşeye
yerleştirmenin yolu yok, `app.py` bu yüzden `QT_QPA_PLATFORM=xcb` ayarlar.
## Lisans
GPL-3.0, [LICENSE](LICENSE) dosyasına bak.